Cult + Alt + Repeat – културно лето во МОФ

Се враќаат пеколните горештини, па Младинскиот образовен форум Ве поканува да ни дојдете дворче да се разладиме со малку култура и мнооогу лед. Сите сте поканети на нашето МОФовско културно лето!

Од 28 јули до 30 август, нашиот двор е отворен за социјализација, запознавање нови луѓе, слушање квалитетно музиче, креирање, творење, забавување, јога и многу други интересни активности кои ќе ги објавиме наскоро. Влезот е бесплатен.

Преглед на априлските активности на Младинскиот образовен форум

Младински образовен форум во чии рамки активни се неколку младински програми и тоа дебата, учиме право, медиа/арт, клубови за демократско учество, новинарски клуб и клубови за претприемништво,  направи преглед на своите априлски активности.

Во рамки на Дебатната програма се одржа второто Онлајн национално дебатно првенство, од 23 до 25 април. На првенството учествуваа 15 тима ширум Северна Македонија кои се бореа за победничките позиции на турнирот.

Првенството го освои тимот „Оревите“, составен од Леонардо Змајшек, Лука Кадриќ и Митко Неданоски. Исто така ги добивме и петте најдобри говорници кои ќе ја претставуваат Северна Македонија на Светското првенство во форматот „World Schools“, организирано од страна на Макау. Говорниците се Леонид Сајков, Георгина Петреска, Љубен Атов, Фросина Кекеновска, Карла Станков.

Наградите за Националното дебатно првенство 2021 се поддржани од АРС Ламина.

Онлајн национално дебатно првенство

Додатно, започна работата на младинските кампањи во склоп на проектот „Младински пакети и ангажираност преку младински кампањи“, поддржан од Фондација отворено општество – Македонија, кој МОФ го спроведува во соработка со „Еквалис“, „Хера“ и „Психотерапика“.

Во склоп на програмата Младински активизам се одржа второто онлајн издание на конференцијата за социјален активизам кај младите – „Еngage youth“. Конференцијата „Engage youth“ виртуелно спои млади активисти кои споделија знаења и искуства на теми поврзани со граѓанска ангажираност, социјална промена, инклузија, слобода на говор, активизам на јавен простор, технологија и иднина на образование. Настанот се одржа на 27 април, на платформата за видео комуникација „Зум“, ја проследија над 100 млади луѓе како на „Зум“ така и преку стрим преносот на Фејсбук и беа поставени над 25 прашања од публиката. Конференцијата беше пренесена и на знаковен македонски јазик.

Второ онлајн издание на „Engage Youth“

Тимот на Програмата за истражување, анализа и креирање на младински и образовни политики одржа неколку состаноци со претставници на државните институции, презентирајќи им го документот „Млади во криза 2.0 – Ефекти од пандемијата врз младите и препораки до институциите“. Беа одржани состаноци со советникот за млади и советникот за труд и социјална политика, Ѓорѓи Тасев и Милан Живковиќ, со Заменик-Премиерот Фатмир Битиќи, со министерката за образование и наука, Мила Царовска, со директорот на агенцијата за млади и спорт, Наумче Мојсоски како и со Клубот на млади пратеници во рамки на Собранието на РСМ. На состаноците беа презентирани податоците од истражувањето како и препораките кои имаат за цел да ги намалат односно превенираат штетите од пандемијата врз младите.

Средба со министерката за образование и наука, Мила Царовска

Во рамките на програмата за Младински претприемачки вештини, на 17 април се одржа отвореното предавање со Белино Џафа на тема „Финансирање и вреднување на вашиот стартап“. Предавачот го искористи своето искуство во банкарството за да ги поучи учесниците како да ги добијат најдобрите услови кога на претприемачите им е потребна финансиска поддршка од банка.

Онлајн предавање за претприемништво

 

Второ онлајн издание на „ENGAGE Youth“

Младински образовен форум и Радио МОФ ве покануваат на второто онлајн издание на ENGAGE Youth- Kонференцијата за социјален активизам кај младите.

На 27 април, во вторник,  со почеток во 19:00 часот, на платформата за видео комуникација „Зум“, млади активисти ќе споделат знаења и искуства на теми поврзани со граѓанска ангажираност, активизам на јавен простор, иновација и образование, слобода на говор и култура во нивните локални заедници.

Сите заинтересирани за проследување на настанот може да се регистрираат на линкот –
https://forms.gle/omXWwFEjikxhwgzU7

„Со 6 говорници ENGAGE Youth ќе обезбеди едукација, интеракција и инспирација за младинци, групи и организации чија цел е да го подобрат општеството во кое живееме“, велат од Младинскиот образовен форум и Радио МОФ.

Говорници на конференцијата ќе бидат:
Орхан Багашов, млад иноватор,
|Teма „Бионичка рака – фантазија преточена во дело“

Александра Стојаноска, дел од Сојуз на извидници на Македонија
| Тема: Извидници на интернет – Што има да се истражи онлајн?

Млад знак, Младинско здружение за глуви и наглуви
| Тема: Имаме право на знаковен јазик – предизвици и можности за македонскиот знаковен јазик

Маја Наумовска, Црвен Крст при општина Кисела Вода
| Тема: Играта на зборови може да повреди – акција посветена на онлајн врсничко насилство на волонтерите од Црвен крст

Панде Ефтимов и Камелија Каламерникова, артисти
| Тема: Артивизам на терен – претворање на навредливи пароли во активистичка улична уметност

Теодора Милеска, ХЕРА
| Тема: Пополнување на дупките во формалното образование преку неформална едукација

Конференцијата е поддржана од National Endowment for Democracy, а е организирана од Младински образовен форум и Радио МОФ.

Преглед на мартовските активности на Младински образовен форум

Младински образовен форум во чии рамки активни се неколку младински програми и тоа дебата, учиме право, медиа/арт, клубови за демократско учество, новинарски клуб и клубови за претприемништво,  направи преглед на своите мартовски активности.

Во рамки на дебатната програма се одржа предавањето „Шар Планина: национален парк или национална мета?“ во соработка со Институтот за комуникациски студии, потоа онлајн предавањето „Како да се спречи загадувањето од рудниците?“, мастеркласови за критичко размислување и Интернационален дебатен турнир за средношколци.

Онлајн предавањето „Шар Планина: национален парк или национална мета?“, се одржа на 23 март, во склоп на кампањата „Разбистри се“, а на предавањето учесниците се запознаа со кризата со која се соочува Шар Планина во поглед на нејзината борба за да стане најмладиот национален парк на Северна Македонија.

Онлајн предавање за Шар Планина

Онлајн предавање „Како да се спречи загадувањето од рудниците?“, се одржа на 18 март, а на ова предавање двајца студенти од ПМФ на повеќе од 80 учесници им објаснија која е поволноста од рударството, зошто се прави, но и кои се штетите кои рударството го има врз околината.

Онлајн предавање за опасноста од загадувањето и рудници

На 21 март се одржаа третиот и четвртиот мастерклас од младинските пакети, каде што 40 деца се запознаа со поимот критичко размислување и како истиот може да се користи во секојдневниот живот, при восприемањето на медиумски содржини. Додатно, учесниците се запознаа и со историјата на реториката и аргументираното изразување и како може една личност да стане добар говорник. Овој мастерклас е дел од Младинските пакети организирани од страна на Еквалис во соработка со МОФ, Хера и Психотерапика, а поддржани од страна на Фондација отворено општество.

На 27 март се одржи и петтиот, односно последниот од мастеркласовите за критичко размислување, на кое учесниците научија како тоа може да се искористи во секојдневниот живот.

Во текот на месец март, членовите на дебатната програма на МОФ учествуваа на интернационален дебатен турнир во форматот WS организиран од страна на дебатното друштво во Љутомер, Словенија.

Во склоп на програмата „Учиме право“ беа одржани неколку „ЈЕС“ предавања, а во „Europe House Skopje“ се одржа и квизот за работата на Европската Унија и нејзините институции – „Евроквизија“. Истовремено, членовите на оваа програма остварија и посета на Народниот правобранител во Тетово.

Во изминатиот месец членовите на клубовите за Младински претприемачки вештини ги слушаа предавањата за Јавно презентирање и пичинг,  кое беше менторирано од еко активистот Горјан Јовановски, кој е најдобро познат по неговата апликација „Аircare“.

Предавањето по Социјално претприемништво го менторираше Марија Матовска која има долгогодишно искуство во вметнување на социјален елемент во традиционалните бизниси, додека менторка на предавањето за Дигитален маркетинг беше Теодора Филовска која покрај својата меѓународно успешна компанија за маркетинг „Vrootok“ е сопственичка и на Академијата „Галексија“.

Онлајн предавање за социјално претприемништво

Освен редовните предавања, членовите имаа можност и да го проследат отвореното предавање на Софија Богева за „Design Thinking“, која е консултант за иновации, креатор на креативна содржина, design thinking фасцилитатор, тренер и консултант за стратегиски иновации.

Истовремено, над 50 средношколци од целата држава се натпреваруваа на „Евроквизија“ – натпревар за работата на Европската Унија. Во финалето влегоа најдобрите 20 учесници, а првите три места ги освоија Дарко Ефтимов, Марко Ингилизов и Мартина Костадинова. Тројцата победници беа поканети на средба со евроамбасадорот каде неговата екселенција им ги врачи заслужените награди.

Атмосферата на „ЕвроКвизија“

Членовите на почетниот клуб од програмата „Учиме право“ имаа посета на канцеларијата на Народниот правобранител во Тетово. Тие имаа шанса да се запознаат директно со работата на Народниот правобранител како институција за заштита и промоција на човековите права и слободи. Институцијата веќе петта година по ред е отворена за младите и членовите на Младинскиот образовен форум.

 

Од посетата на народниот правобранител во Тетово

Во склоп на програмата за младински активизам се одржа конференцијата за социјален активизам кај младите – „Еngage youth“, онлајн предавањето на тема „Техники за подобро учење, помнење и справување со онлајн настава“, а беше објавено и видеото „Имам право на знаковен јазик“.

Во склоп на конференцијата „Engage youth“, млади активисти споделија знаења и искуства на теми поврзани со граѓанска ангажираност, социјална промена, слобода на говор, технологија и иднината на образование. На настанот учествуваа повеќе од 70 млади луѓе на „Зум“ и стрим преносот на Фејсбук. Конференцијата се одржа на 30 март, на платформата за видео комуникација „Зум“.

Предавањето „Tехники за подобро учење, помнење и справување со онлајн настава“го одржаа Ивана Цилевска и Клементина Добревска од „Психеско“. Учесниците на предавањето се здобија со корисни техники и совети за подобро учење и помнење. Дополнително, се дискутираше и за тоа како полесно да се менаџира со онлајн наставата, но и како учениците директно да се справат со стресот од ваквата настава преку примери и дискусија. Предавањето го посетија повеќе од 100 млади луѓе на „Зум“ и стрим преносот на „Фејзбук“.

Видеото „Имам право на знаковен јазик“ има за цел да го потенцира проблемот со кој се соочуваат младите глуви и наглуви лица, да ги повика институциите за одговор на барањата и соодветно решавање на ситуацијата.

Видеото е реализирано од Младински образовен форум, „Млад знак“ и Фондација за демократија на Вестминстер. Видеото доби над  6100 прегледи.

Во склоп на програмата за Истражување, минатиот месец беше промовиран документот „Млади во криза 2.0“, преку кој се анализаат егектите од пандемијата врз младите. Истовремено, во рамки на оваа програма беше упатена јавна реакција во врска со наодите споделени од неколку медиуми поврзани со Државниот универзитет во Тетово (ДУТ).

Преку документот „Млади во криза 2.0“, група младински организации во Агенцијата за млади и спорт споделија препораки до институциите како да се поддржат младите при кризата.

Младинските организации апелираа институциите да ги земат во превид младите како клучна група при носењето на мерки за справување со здравствено-економската криза. Тие препорачаа да се олесни (ре)вработувањето на младите, но и да се поддржат преку поврат на персоналниот данок и ваучери за домашна потрошувачка на оние на кои им се најпотребни.

 

Младинските организации посочија дека образованието на далечина треба да стане достапно и за учениците со попреченост. Кризата и социјалната дистанца влијаат негативно на менталното здравје, за што стручните служби во улиштата мора да обезбедат активности за учениците, а државата да обезбеди сервисни линии за психолошка поддршка и линии за жртви на семејно насилство. Законот за младинско учество и младински политики не треба да чека да заврши кризата, треба да се работи на неговата имплементација, заедно со младинските организации.

Членки на иницијативата „Млади во криза“ се Младински образовен форум, Реактор – Истражување во акција, Здружение за истражување и анализи (ЗМАИ), ХЕРА, Центар за интеркултурен дијалог, Сојузот на извидници, Младински сојуз – Крушево, Еквалис, Психотерапика, ХОПС, Национален младински сојуз на Македонија, Хелсиншкиот комитет за човекови права и АРНО.

Во рамки на програмата „Истражување“ при МОФ, беше упатена јавна реакција во врска со наодите споделени од неколку медиуми поврзани со Државниот универзитет во Тетово (ДУТ).

Реакцијата може да ја прочитате тука.

Онлајн предавање на тема „Design thinking“

На 27 март се одржа второто отворено предавање од проектот Младински претприемачки вештини. Овој викенд младите имаа можност да научат повеќе за темата “Design thinking” за што зборуваше Софија Богева.

Софија е консултант за иновации и во последните неколку години, таа била ангажирана да работи како креатор на креативна содржина, „design thinking фасцилитатор“, тренер, консултант за стратегиски иновации и модератор на повеќе проекти за УНДП, УНИЦЕФ, ГИЗ и УСАИД во Македонија и во странство во областа на образованието, иновациите во јавниот сектор, регионалниот развој, креативните индустрии итн.

Таа на предавањето објасни како да се искористи design thinking за да се пристапи кон иновациите преку разбирање на потребите на клиентот, брзото прототипирање и генерирање креативни идеи. Дополнително, таа објасни како овој начин на размислување ќе го трансформира начинот на кој претприемачите развиваат производи, услуги, процеси и организации.

Предавањето беше одржано на англиски јазик, и го проследија 25 млади луѓе од целата наша држава.

Следете нè на социјалните мрежи за да се пријавите на следното отворено предавање од проектот за Младински претприемачки вештини.

Овој проект е поддржан од Амбасадата на САД. Мислењата, откритијата и заклучоците или препораките изнесени овде се на имплементаторите/авторите, и не ги одразуваат оние на Владата на САД.

Претставен документот „Млади во криза 2.0“, младинските организации апелираат за економско-општествени мерки

Група младински организации на 23 март во просториите на Агенцијата за млади и спорт го промовираа документот „Млади во криза 2.0“ со кој ги анализираа ефектите од пандемијата врз младите и споделија препораки до институциите како да се поддржат младите при кризата.

Младинските организации апелираа институциите да ги земат во превид младите како клучна група при носењето на мерки за справување со здравствено-економската криза. Препорачуваат да се олесни (ре)вработувањето на младите, но и да се поддржат преку поврат на персоналниот данок и ваучери за домашна потрошувачка на оние на кои им се најпотребни. За образованието да не биде прекинато за ниту едно дете треба да се обезбедат услови за пристап до наставата, особено за младите кои немаат дигитални уреди, кои не се во образовен систем и кои се од економски помалку моќни семејства.

„За младите, особено оние од ранливи групи, пандемијата на КОВИД-19 предизвика проблеми во образованието, вработувањето, менталното здравје и финансиската состојба. Додека младите ќе претрпат најмногу економско-социјални последици од кризата, нивната благосостојба може да се подобри преку брзи и правични политички решенија“, изјави Теодора Столевска од МОФ.

Младинските организации посочуваат дека Образованието на далечина треба да стане достапно и за учениците со попреченост. Кризата и социјалната дистанца влијаат негативно на менталното здравје, за што стручните служби во улиштата мора да обезбедат активности за учениците, а државата да обезбеди сервисни линии за психолошка поддршка и линии за жртви на семејно насилство. Во однос на еднаквото образование за сите, воведување на сеопфатното сексуално образование во сите степени на образование е уште еден начин државата да докаже дека е грижлива за секој млад човек и сите млади имаат подеднакво пристап до информации кои се неопходни за нивното физички и менталено здравје. Законот за младинско учество и младински политики не треба да чека да заврши кризата, треба да се работи на неговата имплементација, заедно со младинските организации. Препорака има и до младите – волонтерството, младинската работа и активизам треба да опстојат.

Од почетокот на пандемијата, оваа мрежа на организации постојано ги следи промените и дава препораки за олеснување на последиците предизвикани здравствената и општествена криза.

Членки на иницијативата „Млади во криза“ се: Младински образовен форум, Реактор – Истражување во акција, Здружение за истражување и анализи (ЗМАИ), ХЕРА, Центар за интеркултурен дијалог, Сојузот на извидници, Младински сојуз – Крушево, Еквалис, Психотерапика, ХОПС, Национален младински сојуз на Македонија, Хелсиншкиот комитет за човекови права и АРНО.

Процесот на криерање на документот и анализите беше поддржан од Фондацијата за демократија на Вестминстер преку Иницијативата за демократија на Западен Балкан.

Целиот документ е достапен тука.

Заврши циклусот онлајн предавања за животната средина, во соработка со ИКС

На 23 март заврши циклусот oнлајн предавања за заштита на животната средина, организиран од страна на МОФ во соработка со Институтот за комуникациски студии во склоп на кампањата „Разбистри сè!“.

Предавањата беа заокружени со дискусија на темата „Шар Планина: национален парк или национална мета?“, предводена од екоактивистот Нгадњим Мехмети од граѓанската инивијатива „Еко герила“.

На предавањето учествуваа 30 учесници кои активно се вклучија во дискусијата. Мехмети се осврна на битката на Шар планина за да биде прогласена за национален парк, како и кризата со која се соочува во однос на градењето на мали хидроцентрали и дивото сечење на дрвја.

Во текот на дискусијата се отворија прашања за историјата на Шар планина и нејзиното патешествие до кандидат за национален парк, придобивките при прогласување на планината за национален парк, како и кој ќе ги има ингеренциите врз пределот. Додатно, се разговараше за што можат да направат граѓаните и особено младите да помогнат во одржувањето на чистотата и зачувување на природата не само на Шар планина туку насекаде.

Пред ова предавање се одржаа три други онлајн предавања. На 18 март се одржа предавање за „Како да се спречи загадувањето од рудниците?“ предводено од студенти на Природно математичкиот факултет при УКИМ – Јаков Тушевски и Дарио Стојановски.

Тука учесниците се запознаа со придобивките од рударството, но и какво е влијанието на истото врз околината и животната средина.

На 25 февруари се одржа предавањето на тема „Охридско езеро – како да се заштити заштитеното?“ предводено од биологот и уредникот на порталот „doma.edu.mk“ – Кирил Арсовски Пржо.

На ова предавање се разговараше за урбанизацијата на Охридското крајбрежје и неизбежното негативно влијание кое истата го има врз езерото и природата. На крајот на предавањето се отвори дискусија каде меѓу другото се спореди и состојбата на Охридското езеро со останатите природни езера во Северна Македонија. Додатно, се разговараше за иднината на Охридското езеро по излегувањето на истото од заштитената листа на УНЕСКО.

Целиот циклус на предавања започна на 18 февруари со предавање за Преспанското езеро насловено „Природен тек или човеково влијание: Како да се спаси Преспанско Езеро?“.

Истото беше предводено од Драган Арсовски, долгогодишен еко-активист и претставник на Македонското еколошко друштво. На предавањето, Драган зборуваше за историјата на Преспанското езеро и неговата промена низ годините, како и причините кои довеле до моменталниот водостој на езерото. Беа опфатени и можните начини да се регулира водостојот на Преспанското езеро, решение кое за жал не е едноставно и се уште не е конкретизирано.

На предавањата учестуваа повеќе од 150 учесници.

Кампањата „Разбистри сè!“ ја спроведува Институтот за комуникациски студии и е финансиски поддржана од Британската амбасада.

„Учиме право“ – Тетово ја посети канцеларијата на Народниот правобранител

Членовите на почетниот клуб од програмата „Учиме право“ од Тетово, на 18 март ја посетија канцеларијата на Народниот правобранител.

Тие се сретнаа со заменик-народната правобранителка во Тетово, Ирена Стојановска, која им ја објасни функцијата и положбата на институцијата.

Во текот на посетата објаснета беше и постапката за пишување на апликацијата за обраќање до Народниот правобранител.

Дополнително, надлежностите на народното правобранителство беа презентирани преку актуелните случаи на дискриминација, но и државните процеси како изборите и пописот.

Народното правобранителство во Тетово веќе петта година е отворено за посета на членовите на „Учиме право“, па тие имаат директна претстава за институциите во државава.

Отворено предавање на тема „Design thinking“

Oваа сабота, на 27 март, ќе се одржи второто отворено предавање во склоп на проектот Младински претприемачки вештини.

Предавањето ќе биде на тема Design Thinking, а предавач ќе биде Софија Богева.

Сите заинтересирани може да се пријават овде, а на денот на предавањето сите пријавени ќе добијат линк за приклучување преку платформата за видео комуникација „Zoom“.

Овој проект е поддржан од Амбасадата на САД. Мислењата, откритијата и заклучоците или препораките изнесени овде се на имплементаторите/авторите, и не ги одразуваат оние на Владата на САД

Онлајн предавање „Шар Планина: национален парк или национална мета?“

Младински образовен форум, во соработка со Институтот за комуникациски студии како дел од кампањата „Разбистри сѐ“, ве поканува на отвореното онлајн предавање на тема „Шар Планина: национален парк или национална мета?“, кое ќе се одржи на 23 март, вторник, во 18:30 часот на Зум. (https://zoom.us/j/97862396440). Предавањето ќе го одржи екоактивистот Нгадњим Мехмети од граѓанската инивијатива „Еко герила“.

На предавањето ќе се дискутира за проблемите со кои се соочува Шар Планина и покрај заштитата што ја има како неодамна прогласен национален парк. Изградбата на мали хидроцентрали, дивата сеча и неконтролираниот лов се дел од проблемите со кои се соочува најновиот национален парк во државата. Посебно загрижува изградбата на мали хидроцентрали кои предизвикуваат ерозија и лизгање на земјиштето, што пак неповратно ги уништува уникатните релјефни структури во клисурите и претставува голем ризик во време на обилни дождови и поплави. Што значи ова за природата на планината и за луѓето кои живеат под Шар Планина?

Предавањето ќе се одржи на платформата за видео-комуникација Zoom, во 18:00 часот и истото ќе можете да го проследите на следниот линк: https://zoom.us/j/97862396440

Настанот се организира како дел од серијата онлајн предавања за заштита на животната средина што ги одржува Младинскиот образоване форум (МОФ). Кампањата „Разбистри сè“ ја спроведува Институтот за комуникациски студии и е финансиски поддржана од Британската амбасада.

Доколку Ви се потребни дополнителни информации, контактирајте ја Бисера Самарџиева од МОФ – bisera_samardjieva@mof.org.mk.

Forumi Arsimor Rinor, në bashkëpunim me Institutin për Studime të Komunikimit si pjesë e fushatës “Kthjellohu”, ju fton në online ligjëratë të hapur me temë “Mali Sharr: Park Nacional apo shënjestër nacionale?”, që do të mbahet më 23 mars (e martë) në ora 18:30 në Zoom (https://zoom.us/j/97862396440). Ligjërata do të mbahet nga eko-aktivisti Ngadhnjim Mehmeti nga iniciativa civile “Eko Gerila”.

Gjatë ligjëratës do të diskutohet për problemet me të cilat përballet Mali Sharr pavarësisht mbrojtjes që e ka si park nacional i shpallur kohë më parë. Ndërtimi i hidrocentraleve të vogla, prerjet ilegale dhe gjuetia e pakontrolluar janë disa nga problemet me të cilat përballet parku më i ri nacional i vendit. Në veçanti shqetëson ndërtimi i hidrocentraleve të vogla që shkaktojnë erozioni dhe rrëshqitjet e tokës, të cilat nga ana tjetër shkatërrojnë në mënyrë të pakthyeshme strukturat unike të relievit në grykat dhe paraqesin rrezik të madh në kohë shiu të rrëmbyeshëm dhe përmbytjesh. Çfarë do të thotë kjo për natyrën e malit dhe për njerëzit që jetojnë nën Malin Sharr?

Ligjërata do të mbahet në platformën për video komunikim Zoom, në orën 18:00 dhe mund ta ndiqni në lidhjen vijuese: https://zoom.us/j/97862396440

Ngjarja organizohet si pjesë e një sërë ligjëratave online, mbi mbrojtjen e mjedisit jetësor, të organizuara nga Forumi Arsimor Rinor (FAR). Fushata “Kthjellohu” zbatohet nga Instituti për Studime të Komunikimit dhe mbështetet financiarisht nga Ambasada Britanike.

Nëse keni nevojë për informacion shtesë, kontaktoni Bisera Samarxhieva nga FAR – bisera_samardjieva@mof.org.mk.